`Batılı Ülkeler Politikalarımızı Sevmiyor`

Mehmet Özcan / Doğruhaber
Günübirlik bir ziyaret için İstanbul’a gelen Sudan İslami Hareket Genel Sekreteri Muhammed Ali Elamin ile İstanbul’da bir üniversitede doktora eğitimi alan yine Sudanlı Muhammed Osman Abdullah ile özel bir söyleşi gerçekleştirdik. Sudan’ın siyasal durumu, ekonomisi ve özellikle İslami eğitim müfredatı gibi daha birçok konu ve sorununu konuştuğumuz Muhammed Ali ile Muhammed Osman, sorularımızı cevapladı.
 

Sudan İslami hareketin genel sekreteriyim. Hareketimiz başta Sudan olmak üzere tüm Afrika’da etkili çalışmalar yapıyor. Ekonomik anlamda 30 milyon insanımızın çoğunluğu fakir. Halka yönelik eğitim, sağlık ve aile yardımlarının yanı sıra İslami davete dayalı birçok çalışma yürütüyoruz.
 

Bağlı bulunduğunuz İslami Hareketin Sudan devletiyle ilişkileri nasıl?
 

Hareketimiz uluslar arası alanda faaliyet gösterdiği için Sudan devletiyle de ilişkilerimiz siyasal anlamda çok iyi, güzel gidiyor. Resmi olarak çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Uluslar arası anlamda 60 üyemiz var. Bu üyelerden yarısı Sudan’da diğer yarısı Afrika ve dünyanın değişik coğrafyalarında bulunuyor. Üyelerimiz Kuveyt, Suudi Arabistan, Mısır, Türkiye, Uganda, Katar, Bahreyn, Moritanya gibi daha birçok ülkede bulunan İslami kurum ve kuruluşlardan oluşuyor.
 

Gerek cemaatlerin gerek Beşir yönetiminin İslami çalışmaları ne yöndedir?
 

Biz hükümetten ayrı organizasyonlar ve İslami çalışmalarda bulunuyoruz. Ancak İslami çalışmaların start aldığı dönem el Beşir döneminden önceydi. Sonrasında ülkede demokratikleşmeye doğru bir yol alındı. Ama bu dönemde Beşir’le değil de Beşir’den ayrı İslami çalışmalarda bulunuyoruz. Bizim Müslümanlarla ilişkilerimiz nasıl iyiyse diğer dinlerden insanlarla da aramız iyidir. Herhangi bir alıp veremediğimiz yok.
 

Çocuklar üzerinde nasıl bir eğitim uyguluyorsunuz,  hafızlık çalışmaları nasıl gidiyor?
 

Bizim okula giden öğrencilerle ilgili yurt çalışmalarımız var. Erkek ve kız ayrı olmak üzere yurtlarımız mevcut. Bunun haricinde hafızlık eğitimini de bu okullarda veriyoruz. Adım adım hem dünyevi hem manevi eğitimlerimizi bu okullarımızda veriyoruz. Bu konuda sıkıntımız yok, çalışıyoruz ve İslami eğitime çok önem veriyoruz.

Hasan Turabi’nin durumu ve Sudan’daki etkisi nedir?
 

Bağlı bulunduğumuz İslami Hareketin kurucusu Hasan Turabi’dir. Hükümet ile ilişkilerimiz nasılsa Turabi ile de aynıdır.

GELECEKTE GÜNEY’LE DAHA İYİ İLİŞKİLER KURABİLİRİZ
 

Güney’in Kuzey’den ayrılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
 

Güney ayrıldı, başlı başına bir ülke oldu. Politikamızda bir değişiklik olmadı. Biz aynı şekilde İslami çalışmalarımıza devam ediyor ve önümüze bakıyoruz. Bizim bazı misyonlarımız var. Bunlar Kur’an-ı Kerim ile ilgili çalışmalardır. Gelecekte Güney’le daha iyi ilişkiler kurabiliriz diye düşünüyorum. israil, Güney’in Refah seviyesinin yükselmesi için çok para veriyor. israil ve Batı dünyası, Güney’in çok petrolü olduğu için yardımı yapıyor. Güney’in gelişmeye çok ihtiyacı var. Kuzey olarak ise çok az petrolümüz var. Bu yaklaşık yüzde on beş civarında. Güney’den çıkan petrolü işleyecek araç gerece sahibiz. Bizim petrolün dışında ziraatımız, pamuk ve bunun gibi uluslar arası alanda ihrac edilecek mallarımız var. Sadece petrole bağımlı değiliz.
 

BİRÇOK YABANCI ÜLKE SUDAN’A YÖNELİK OLUMSUZ TAVIR İÇİNDE
 

Şu anda Sudan’a uluslararası bir baskı var mı?
 

Batılı ülkeler politikalarımızı sevmiyor. Bu yüzden bize çok kızgınlar. Birçok yabancı ülke ülkemize yönelik olumsuz tavır içinde.

 

İslami bir hareket olarak Arap dünyasındaki halk ayaklanmalarına bakışınız nedir?
 

Arap dünyasında ayaklanan halklar Müslümanlar. Tunus’daki diktatörün devrilerek İslami Nahda hareketinin kazanması bizim için çok önemli. Mısır ve Libya’da da yine öyle. İnşallah daha iyi olacak…

Turabi ile Beşir arasında yönetim problemi var

Kendinizi tanıtır mısınız?
 

Adım Muhammed Osman Abdullah. Sudan Uluslararası Şeriat Fakültesinde öğretim görevlisiyim. Üniversitemiz 35 yıldan beri faaliyette bulunuyor. Afrika’nın en eski üniversitesidir. 65 ülkeden öğrenci var. Tüm Afrika’nın yanı sıra Endonezya, Malezya, Mali, Afganistan, Tacikistan, Bosna hersek, Türkiye, Makedonya ve daha birçok ülkeden öğrenci bu okulda okuyor.
Üniversitemiz İslami bir üniversitedir ve başkent Hartum’da bulunuyor. Amacımız İslami bir eğitim verebilmektir. Şeriat fakültesi bünyesinde edebiyat, eğitim fakültesi, tıp, mühendislik, eczacılık, bilgisayar gibi on iki fakültemiz mevcut. Bu fakültelerimizde erkekler ayrı kızlar ayrı eğitim görüyor. Erkelerin okuduğu ne kadar bölüm varsa kızlar için de aynı bölümler mevcut. Kızların dekanı da yine bir kadın.

PETROLÜN EKSİKLİĞİNİ ALTIN TAMAMLIYOR
 

Sudan’ın ülke olarak ekonomik durumu nedir?
 

Ülkenin durumu bugüne kadar güzel. Ömer el Beşir’den önceki dönem çok sıkıntılıydı. Ama Beşir’den sonra bugüne kadar ki durum çok farklı, güzel yani. Halkın ekonomik refahı biraz daha yükselmiş durumda. Petrolümüzün yüzde 90’ı Güney’de kaldı. Ama Kuzey’de de altın madeni daha çok. Ayrıca tarım ve ziraat da ülkenin gelir getiren unsurlarından. Petrolün az olmasını altın ve ziraat tamamlıyor bir şekilde.
 

TURABİ İLE BEŞİR ARASINDA FİKRİ DEĞİL, YÖNETİM PROBLEMİ VAR

Hasan Turabi ile El Beşir arasındaki problem takriben 1999’dan itibaren başlamış bulunuyor. İkisi de İslami harekete mensuplar. Sudan İslami hareketi, Hasan el Benna’nın Hareketi İhvan’dan etkilenerek 1944’te kuruldu. Tam olarak fikri bir problem yok ortada. Problem, devlet yönetimi ile alakalı. Ve problem başladıktan sonra İslami hareket ikiye ayrıldı. Turabi’nin peşinden gidenler, El Beşir’in peşinden gidenlerden sayıca daha azdır. Türkiye’den bir örnek vermem gerekirse takriben bu Ak Parti ile Saadet’in durumu gibi. Her iki partinin teşkilatı da şehirlerde, köylerde çalışıyor ama bu ayrılık devleti zayıflatıyor, yıpratıyor.
 

SUDAN’DA DEMOKRASİ İŞLİYOR

Arap dünyasındaki halk ayaklanmaları sonrası ülkenin siyasi durumu ve son hali nedir?
 

Arap baharından sonra Sudan’da ikinci cumhuriyet dönemi başlamış görünüyor. O eski rejim eski Beşir, birinci cumhuriyette kaldı. Şimdi ülkede demokrasi rejimi hakim. Ömer el Beşir yapılan serbest seçimlerde halk tarafından seçilmiştir. Bütün muhalif partiler serbest bir şekilde çalışıyorlar. Eski liderler yerlerini gençlere bırakıyor. Kadınlar da siyasete girerek daha fazla önem ve ilgi gösteriyor. Şu an parlamentoda milletvekili ve bakan olarak ayrıca diğer kamu kuruluşlarında karar verici olarak yüzde yirmi oranında kadın görev yapıyor. Yeni bir dönem başlamış ancak problemler bitmiş değil, Güney ayrıldıktan sonra savaş tam anlamıyla bitmedi. israil güneye silah veriyor, para veriyor. Onun dışında Abyei bölgesinde petrol var diye sorunlar orada devam ediyor. Ama her şeye rağmen Kuzey Bölgesi gücünü koruyor.

 

Liseyi bitiren çocuk Kur’an’ı da hıfzetmiş oluyor
 

Sudan’daki eğitim programımız İslami’dir. Bir çocuk ilkokulda sekiz yıl okuyor. Bu sekiz senelik eğitim programı içinde bir çocuk en az dört veya beş cüz Kur’an ezberliyor. Bunun dışında temel İslami bilgilerle çocuklar eğitiliyor. Lisede fizik, kimya, tarih, matematik, coğrafya gibi beşeri derslerle birlikte İslami eğitim dersleri de aynı yoğunlukta veriliyor. Tevhidi inanç doğrultusundaki derslerde İslami fikirlerin yanı sıra cihadi kavramlar da öğretiliyor. Tabi hafızlık için Kur’an-ı Kerim ezberine lisede daha da yoğun çalışılıyor. Lise bitti mi hafızlık eğitimi de tamamlanarak çocuklar hafız Kur’an olarak mezun oluyor. Devlet okullarının yanı sıra İslami program dahilinde eğitim veren özel okullara da devlet her türlü desteği sağlıyor.